Ăn nhiều thực phẩm chế biến sẵn có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim lên 67%
Việc tiêu thụ nhiều thực phẩm chế biến sẵn có thể nguy hiểm hơn nhiều người nghĩ. Những người ăn khoảng chín phần mỗi ngày có nguy cơ mắc các biến cố tim mạch nghiêm trọng cao hơn 67% so với những người ăn rất ít.
Ăn nhiều thực phẩm chế biến sẵn làm tăng mạnh nguy cơ đau tim, đột quỵ và tử vong, mỗi phần ăn thêm lại làm tăng thêm nguy hiểm.
Theo nghiên cứu được trình bày tại Phiên họp Khoa học Thường niên của Trường Cao đẳng Tim mạch Hoa Kỳ (ACC.26), những người thường xuyên ăn nhiều thực phẩm chế biến sẵn có nguy cơ mắc các vấn đề tim mạch nghiêm trọng cao hơn nhiều. Những người tiêu thụ hơn chín phần mỗi ngày có nguy cơ gặp các biến cố tim mạch nghiêm trọng cao hơn 67% so với những người ăn khoảng một phần mỗi ngày. Thực phẩm chế biến sẵn bao gồm nhiều mặt hàng đóng gói và tiện lợi phổ biến như khoai tây chiên, bánh quy giòn, bữa ăn đông lạnh, thịt chế biến sẵn, đồ uống có đường, ngũ cốc ăn sáng và bánh mì.
Nghiên cứu cũng cho thấy nguy cơ tăng đều đặn với mỗi phần ăn thêm. Mỗi khẩu phần ăn thêm hàng ngày của thực phẩm chế biến siêu cấp có liên quan đến việc tăng hơn 5% nguy cơ đau tim, đột quỵ hoặc tử vong do bệnh tim mạch vành hoặc đột quỵ. Mối liên hệ này dường như mạnh mẽ hơn ở người Mỹ gốc Phi so với các nhóm chủng tộc khác.
“Thực phẩm chế biến siêu cấp có liên quan đến nguy cơ mắc bệnh tim cao hơn, và mặc dù nhiều sản phẩm này có vẻ là lựa chọn bữa ăn hoặc đồ ăn nhẹ tiện lợi khi di chuyển, nhưng phát hiện của chúng tôi cho thấy chúng nên được tiêu thụ ở mức độ vừa phải,” Tiến sĩ Amier Haidar, nghiên cứu sinh chuyên khoa tim mạch tại Trung tâm Khoa học Sức khỏe Đại học Texas ở Houston và là tác giả chính của nghiên cứu cho biết.
Nghiên cứu quy mô lớn tại Hoa Kỳ xác nhận những lo ngại ngày càng tăng
Nghiên cứu này là một trong những nghiên cứu quy mô lớn đầu tiên khám phá mối liên hệ giữa việc tiêu thụ thực phẩm chế biến siêu cấp và bệnh tim ở một nhóm người trưởng thành đa dạng tại Hoa Kỳ. Kết quả phù hợp với các nghiên cứu trước đó, hầu hết được thực hiện ở châu Âu, và cung cấp thêm thông tin chi tiết về rủi ro trên một quần thể rộng hơn.
Nghiên cứu bao gồm 6.814 người trưởng thành từ 45 đến 84 tuổi, không có tiền sử bệnh tim mạch và là thành viên của Nghiên cứu Đa chủng tộc về Xơ vữa động mạch (MESA). Các nhà nghiên cứu đã sử dụng bảng câu hỏi về thực phẩm để ước tính lượng thực phẩm chế biến sẵn mà mỗi người tham gia tiêu thụ hàng ngày. Họ đã áp dụng hệ thống phân loại NOVA, phân loại thực phẩm thành bốn nhóm, từ thực phẩm chưa chế biến hoặc chế biến tối thiểu (ví dụ: bắp ngô) đến thực phẩm chế biến siêu cấp (ví dụ: khoai tây chiên ngô), và thực phẩm chế biến vừa phải ở giữa (ví dụ: tinh bột ngô và ngô đóng hộp).
Những người tham gia có lượng tiêu thụ cao nhất trung bình tiêu thụ 9,3 khẩu phần thực phẩm chế biến siêu cấp mỗi ngày, trong khi những người có lượng tiêu thụ thấp nhất trung bình tiêu thụ 1,1 khẩu phần. So với nhóm có lượng tiêu thụ thấp nhất, những người trong nhóm có lượng tiêu thụ cao nhất có nguy cơ tử vong do bệnh tim mạch vành hoặc đột quỵ cao hơn 67%, hoặc gặp các biến cố như nhồi máu cơ tim không gây tử vong, đột quỵ hoặc ngừng tim được hồi sức.
Nguy cơ vẫn tồn tại ngay cả sau khi điều chỉnh các yếu tố khác
“Chúng tôi đã kiểm soát rất nhiều yếu tố trong nghiên cứu này,” Haidar nói. “Bất kể lượng calo bạn tiêu thụ mỗi ngày là bao nhiêu, bất kể chất lượng tổng thể của chế độ ăn uống của bạn ra sao, và sau khi kiểm soát các yếu tố nguy cơ phổ biến như tiểu đường, huyết áp cao, cholesterol cao và béo phì, nguy cơ liên quan đến việc tiêu thụ nhiều thực phẩm siêu chế biến vẫn gần như không thay đổi.”
Những phát hiện này cho thấy rằng những nguy hiểm liên quan đến thực phẩm siêu chế biến có thể vượt ra ngoài lượng calo dư thừa hoặc dinh dưỡng kém. Cách thức chế biến thực phẩm có thể đóng vai trò quan trọng đối với sức khỏe tim mạch, cùng với hàm lượng chất dinh dưỡng cơ bản của chúng.
Nhìn chung, mỗi khẩu phần ăn thêm có liên quan đến việc tăng 5,1% nguy cơ mắc các biến cố tim mạch bất lợi. Mức tăng này cao hơn ở người Mỹ gốc Phi, với mức tăng 6,1% mỗi khẩu phần so với 3,2% ở những người không phải người Mỹ gốc Phi. Các nhà nghiên cứu lưu ý rằng việc tiếp thị có mục tiêu và việc hạn chế tiếp cận với thực phẩm ít chế biến ở một số cộng đồng có thể góp phần vào những khác biệt này trong tiêu thụ và kết quả sức khỏe.
Những hạn chế của nghiên cứu và các tác động sinh học có thể xảy ra
Các nhà nghiên cứu thừa nhận một số hạn chế. Nghiên cứu MESA ban đầu không được thiết kế để đo lường cụ thể lượng tiêu thụ thực phẩm siêu chế biến, và dữ liệu về chế độ ăn uống dựa trên bảng câu hỏi tự báo cáo của người tham gia. Lượng tiêu thụ được đo bằng khẩu phần ăn chứ không phải theo dõi từng loại thực phẩm riêng lẻ.
Mặc dù nghiên cứu không trực tiếp điều tra các cơ chế sinh học, nhưng các nghiên cứu trước đó cho thấy một số giải thích khả thi. Thực phẩm siêu chế biến thường có hàm lượng calo, đường và chất béo cao, và có thể ảnh hưởng đến cảm giác no và quá trình trao đổi chất. Những yếu tố này có thể thúc đẩy tăng cân, viêm nhiễm và tích tụ mỡ nội tạng, tất cả đều làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch.
Cách giảm nguy cơ thông qua lựa chọn thực phẩm
Haidar nhấn mạnh tầm quan trọng của việc chú ý đến cả lựa chọn thực phẩm và nhãn dinh dưỡng. Nhãn cung cấp các chi tiết quan trọng về đường, muối, chất béo được thêm vào, v.v.
Các loại carbohydrate thường có hàm lượng cao hơn trong thực phẩm siêu chế biến so với các lựa chọn như rau củ quả, bột yến mạch, các loại hạt, đậu và thực phẩm tươi hoặc đông lạnh.
Hiệp hội Nhi khoa Hoa Kỳ (ACC) đã công bố báo cáo Hướng dẫn Lâm sàng Ngắn gọn năm 2025 trên tạp chí JACC, trong đó ủng hộ hệ thống nhãn mác tiêu chuẩn hóa ở mặt trước bao bì nhằm đảm bảo các lựa chọn lành mạnh hơn dễ thấy, dễ tiếp cận và khả thi hơn đối với tất cả người tiêu dùng.
Theo Scitechdaily 2026
