Các nhà khoa học xếp hạng 20 loại thực phẩm giàu protein dựa trên các tiêu chí về sức khỏe, khả năng chi trả và tính bền vững. Một loại thực phẩm bất ngờ đã giành vị trí dẫn đầu.

Các nhà khoa học xếp hạng 20 loại thực phẩm giàu protein dựa trên các tiêu chí về sức khỏe, khả năng chi trả và tính bền vững. Một loại thực phẩm bất ngờ đã giành vị trí dẫn đầu.
Đậu phụ đã giành ngôi quán quân trong bảng xếp hạng 20 loại thực phẩm giàu protein, được đánh giá dựa trên các yếu tố: sức khỏe, khả năng chi trả, mức độ phổ biến và tác động đối với hành tinh.

Khi xét đến các yếu tố như chi phí, khả năng tiếp cận, lợi ích sức khỏe và tác động môi trường, bức tranh về các loại thực phẩm giàu protein trở nên khác biệt đáng kể. Trong một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Frontiers in Sustainable Food Systems, Tiến sĩ Chris Macdonald đã xây dựng một khung đánh giá kết hợp bốn yếu tố này để so sánh các nguồn protein phổ biến.

Trong số 20 loại thực phẩm được đánh giá, đậu phụ đứng ở vị trí đầu tiên, trong khi phô mai cheddar xếp cuối cùng. Kết quả cho thấy một xu hướng rõ rệt: các loại thực phẩm có nguồn gốc thực vật chiếm trọn nhóm dẫn đầu (nhóm đạt điểm cao nhất), trong khi các sản phẩm từ động vật lại nằm trong nhóm có điểm số thấp nhất.

Đậu phụ giành vị trí dẫn đầu nhờ đạt kết quả ấn tượng ở cả hai khía cạnh đánh giá. Sản phẩm này đạt số điểm tuyệt đối (16 điểm) về hiệu quả môi trường, nằm trong nhóm tốt nhất xét trên các tiêu chí: phát thải khí nhà kính, ô nhiễm nguồn nước, sử dụng đất và sử dụng nước ngọt. Đậu phụ cũng đạt 20 trên 24 điểm về sức khỏe và khả năng tiếp cận, bao gồm cả điểm tối đa cho việc cung cấp đầy đủ 9 loại axit amin thiết yếu.

Những tiêu chí này giải thích lý do tại sao bảng xếp hạng không chỉ dựa đơn thuần vào hàm lượng protein. Thay vào đó, nó cân nhắc cả chi phí môi trường trong quá trình sản xuất protein, các yếu tố dinh dưỡng, cùng những khía cạnh thực tế như giá cả và mức độ sẵn có trên thị trường.

Phát thải khí nhà kính và ô nhiễm nguồn nước từ các nguồn protein
Hai biểu đồ cột so sánh lượng phát thải khí nhà kính và mức độ ô nhiễm nguồn nước từ các nguồn protein thực vật và động vật (tính trên mỗi 100g protein). Nguồn: Chris Macdonald
Vượt ra ngoài nhãn dán thực phẩm đơn lẻ

Nghiên cứu lập luận rằng việc đánh giá chỉ dựa trên một khía cạnh duy nhất có thể khiến người tiêu dùng có cái nhìn phiến diện. Hiệu quả của một sản phẩm ở lĩnh vực này không phản ánh được những sự đánh đổi ở các khía cạnh khác. Tiến sĩ Macdonald đưa ra khung đánh giá này như một công cụ giúp mọi người hiểu rõ hơn về các yếu tố cần cân nhắc, cũng như tác động của những lựa chọn thực phẩm mà họ tiêu thụ đối với hệ thống lương thực toàn cầu. Như tài liệu này đã nêu: “Trước tình trạng các doanh nghiệp cố tình gây nhiễu thông tin cùng những lầm tưởng do hoạt động tiếp thị tạo ra, mục tiêu của một hệ thống đánh giá toàn diện không phải là tạo ra thêm một nhãn dán mới, mà là xây dựng một kiểu nhận thức mới – giúp chúng ta nhìn thấu thực trạng của các hệ thống mà chính chúng ta đang rót vốn vào.

Xét cho cùng, vượt lên trên những bảng tính và các con số đánh giá là một vấn đề cốt lõi cần nhìn nhận: lựa chọn nguồn đạm của chúng ta chính là thước đo cho lòng trắc ẩn mà chúng ta dành cho động vật, cho hành tinh này và cho các thế hệ tương lai.”

Nghiên cứu này được phát triển dựa trên công trình của Macdonald tại Viện Better Protein (Better Protein Institute) – nơi tập trung tìm hiểu về lượng đạm cần thiết để đạt được sức khỏe tối ưu, cách thức thay đổi hành vi người tiêu dùng một cách hiệu quả, cũng như xác định các lĩnh vực đầu tư có thể hỗ trợ những nguồn cung cấp đạm trong tương lai. Bằng cách đặt nghi vấn về những giả định phổ biến và quay trở lại với các nguyên lý cơ bản, công trình này đã giải đáp một số câu hỏi về đạm trong chế độ ăn uống vốn thường xuyên được tìm kiếm trên Google.

Theo Scitechdaily 2026